Na zbiorniku rzeszowskim trwa zbiór kotewki orzecha wodnego na obszarze obejmującym tzw. drugi cykl prac odmuleniowych. Przeniesienie tej chronionej rośliny warunkuje możliwość usunięcia trzcinowisk, a następnie wykonania prac refulacyjnych, które, zgodnie z decyzją o warunkach prowadzenia działań wydaną przez Dyrektora RDOŚ w Rzeszowie, mogą rozpocząć się dopiero w drugiej połowie października. Stanowiska kotewki były systematycznie monitorowane przez zespół przyrodniczy pracowników Wód Polskich, oraz nadzór hydrobotaniczny Wykonawcy, aby określić optymalny czas zbioru orzechów.

 

 

Zbiór kotewki

 

Poniżej przedstawiamy kilka ciekawostek o tej roślinie.

Gatunek ten w Europie należy do roślin rzadko spotykanych, natomiast w Azji kotewka jest bardzo rozpowszechniona. W skali kontynentu europejskiego uważany jest za gatunek wymagający ochrony i dlatego wymieniony został w załączniku I (gatunki roślin ściśle chronionych) do konwencji berneńskiej. Status ochrony w zależności od kraju jest różnie określany np. w Szwecji uznany już został za wymarły. W Polsce gatunek objęty jest ścisłą ochroną prawną i umieszczony jest na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) jako wymierający.

W okresie niemal 100 lat - między końcem XIX wieku, a 1980 rokiem ta roślina utraciła ponad 80% stanowisk. Pod koniec XX wieku w naszym kraju występowanie kotewki potwierdzono jedynie na 39 stanowiskach. Jedną z przyczyn jej zaniku było wprowadzenie do zbiorników ryb roślinożernych, w tym amura białego.

 

 

Łodyga kotewki

 

Kotewka cechuje się wysoką dynamiką występowania – w kolejnych latach pojawia się z różną intensywnością i w różnych miejscach zbiornika. Często roślina pojawiają się na stanowisku po kilku latach nieobecności gdyż jej nasiona pozostają nieskiełkowane na dnie zbiornika, a istotny wpływ na pojawianie się populacji mają powodzie i temperatury drugiego kwartału roku. Niestety obfita produkcja biomasy tego gatunku przyczynia się do redukcji zasobów tlenu, zwłaszcza w płytkich zbiornikach co wpływa na cały ekosystem wodny, a w przypadku silnego wzrostu kotewki jej gęsta pokrywa rozet liściowych może składać się nawet z trzech warstw liści co ogranicza dostęp światła do niższych partii stawu czy rzeki.

 

Orzech kotewki

 

Kotewka jest rośliną jadalną, orzechy opisywane jako smaczne z dużą zawartością wartości odżywczych i błonnika. Dawniej zjadano je na surowo lub gotowane. Poza tym po wysuszeniu i zmieleniu wyrabiano z nich mąkę. Owoce wykorzystywane są jako pożywienie zarówno dla ludzi, jak i jako pasza dla zwierząt. Jako element diety, bardziej znana jest w Azji niż w Europie Środkowej.