Wody Polskie we współpracy z samorządami i spółkami wodnymi skupiającymi rolników opracowały pilotażowy program kształtowania zasobów wodnych na terenach rolniczych. To nowatorskie podejście do zarządzania retencją korytową, odtworzeniem przybrzeżnych rozlewisk rzecznych, budową lub odbudową zastawek na rowach melioracyjnych pozwala na kompleksowe łączenie interesów gospodarki rolnej i środowiska. W ramach przeciwdziałania skutkom suszy Wody Polskie realizują już inwestycje, które wpływają na poprawę bilansu wodnego kraju. Na ten cel w 2020 r. przeznaczonych jest ponad 2 mld zł. Na prace utrzymaniowe przeznaczono kolejne 380 mln zł, które pozwolą na realizację w sumie ponad 4 tysięcy zadań.
W związku z kolejnymi prognozami suszy podjęto dodatkowe działania na łączną kwotę 154,7 mln zł, dzięki którym w ciągu trzech lat zrealizowane zostaną 645 inwestycje retencji korytowej dedykowane dla terenów rolnych. Tylko w 2020 r. na ten cel zabezpieczono dodatkowe 60 mln zł.

 

Nowatorskie podejscie

Na obszarze Regionu Wodnego Górnej-Wschodniej Wisły w administracji Wód Polskich znajduje się ponad sto obiektów hydrotechnicznych posiadających możliwość piętrzenia wody. Wśród tych budowli zlokalizowanych na rzekach i mniejszych ciekach znajdują się m.in. jazy, zastawki i przepusty z piętrzeniem. Aktualnie na terenie czterech Zarządów Zlewni: w Jaśle, Krośnie, Przemyślu i Stalowej Woli dzięki funkcjonowaniu części tych  obiektów uzyskuje się retencję w wysokości ponad 5 milionów m3.

Kamionka

Jaz o wysokości piętrzenia 3 m zlokalizowany na potoku Tuszymka Duża w m. Kamionka gmina Ostrów.

Dzięki retencjonowaniu wody, nie tylko opóźnia się jej odpływ do odbiorników, ale może ona być wykorzystywana do zasilania stawów rybnych i na cele rolnicze. Utworzone przy budowlach piętrzących zbiorniki wodne pełnią często również funkcje rekreacyjne i wypoczynkowe.

 

SZum

Jaz na rzece Szum w gminie Aleksandrów piętrzy wodę na wysokość 1,75 m i pozwala na zasilanie stawów rybnych.

Niestety, część z tych obiektów, które Wody Polskie przejęły w 2018 roku, jest obecnie zdekapitalizowana i wymaga działań, które przywrócą im funkcjonalność, dzięki czemu ilość retencjonowanej wody ulegnie zwiększeniu. Przykładem może tu być rzeka Rakowa przepływająca przez gminę Dzwola na terenie województwa lubelskiego. W korycie tej rzeki na długości około 7 km wybudowany jest jaz oraz system 13 przepustów z możliwością piętrzenia, które obecnie nie spełniają swojej roli.

a1


Istniejący jaz i przepust na rzece Rakowa na których w roku bieżącym będą przeprowadzone prace, które przywrócą funkcjonalność obiektu


Wody Polskie w ramach prac utrzymaniowych jeszcze w roku bieżącym wykonają działania mające na celu zwiększenie zdolności retencyjnej rzeki Rakowa. W ramach tego przedsięwzięcia wszystkie budowle zostaną oczyszczone i zaopatrzone w nowe drewniane szandory, które pozwolą na piętrzenie i regulację przepływu wody. Ocenia się, że dzięki tym działaniom retencja korytowa tej rzeki zwiększy się o 100 tysięcy m3.
Służby terenowe Wód Polskich stale monitorują przepływy wody na budowlach piętrzących oraz prowadzą doraźne kontrole tych obiektów mające na celu m.in. zapewnienie przepływu nienaruszalnego. Ponadto na terenach nie użytkowanych rolniczo doraźnie stosuje się zasadę pozostawiania niewielkich zatorów m.in. tam bobrowych, celem utrzymania minimalnego poziomu wody.