7 czerwca w Rzeszowie odbyło się spotkanie konsultacyjne projektów II aktualizacji planów gospodarowania wodami (IIaPGW). Omówiono na nim najistotniejsze problemy i wyzwania dla obszaru dorzecza Wisły, regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły oraz obszaru dorzecza Dniestru. Przedstawiono działania naprawcze, mające na celu poprawę stanu wód i osiągnięcie celów środowiskowych.

 

Plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy to jedne z najważniejszych dokumentów planistycznych w gospodarce wodnej, których projekty są opracowywane co 6 lat przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Zawierają zestawy działań, które należy podjąć, aby osiągnąć lub utrzymać dobry stan wód i ekosystemów od nich zależnych, umożliwiając jednoczesne korzystanie z nich w sposób zrównoważony. Stanowią podstawę podejmowania decyzji kształtujących stan zasobów wodnych i określają zasady gospodarowania nimi. Projekty IIaPGW zostały przygotowane dla dziewięciu obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Banówki, Łaby, Niemna, Pregoły i Świeżej.

„Obszar administrowany przez RZGW w Rzeszowie obejmujący Region wodny Górnej – Wschodniej Wisły wraz z dorzeczem Dniestru cechuje m.in. bardzo duże zagęszczenie sieci rzecznej – to aż 216 Jednolitych Części Wód Powierzchniowych. Również bardzo często reagujemy w sytuacjach kryzysowych związanych z awariami lokalnych oczyszczalni, które skutkują zrzutami nieoczyszczonych ścieków – a to przekłada się na aktualny stan wód w regionie. Stąd też w aktualizowanym Planie Gospodarowania Wodami na terenie RZGW w Rzeszowie zidentyfikowano konieczność realizacji 1,2 tys. działań naprawczych o łącznej wartości niemal 1,5 mld zł” – mówi Małgorzata Wajda, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie.

baner konsultacje II aPGW 2

 

Stan wód na obszarze dorzecza Wisły, regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły oraz obszarze dorzecza Dniestru

 Jednolite części wód powierzchniowych oraz podziemnych to podstawowe jednostki planistyczne w gospodarowaniu wodami. Dla regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły oraz obszaru dorzecza Dniestru analizom poddane zostały jednolite części wód powierzchniowych (jcwp) rzecznych, zbiornikowych i podziemnych.

Kluczowe problemy występujące w obu omawianych obszarach i regionach wodnych są spowodowane depozycją atmosferyczną, czyli zanieczyszczeniami pochodzącymi z powietrza, dostającymi się do wód powierzchniowych poprzez opady deszczu i śniegu. Występuje tutaj przekroczenie wartości granicznych w odniesieniu do normy głównie dla wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych - WWA, do których zalicza się ponad 200 związków chemicznych mających działanie nowotworowe i metali ciężkich. Jest to spowodowane spalaniem paliw kopalnych, niską emisją, transportem, emisją przemysłową. Depozycja atmosferyczna może być także dodatkowym źródłem biogenów (głównie azotu), których wartości graniczne zostały przekroczone w części wód regionu. W przypadku regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły zidentyfikowane problemy dotyczą również zrzutów ścieków przemysłowych oraz bytowych, które notują znaczne przekroczenia wartości stężeń granicznych substancji szczególnie szkodliwych w większości monitorowanych obecnie wód rzecznych.

Jeśli chodzi o jakość wód podziemnych obu regonów to zanieczyszczenia wynikają głównie z konsekwencji działalności rolniczej. W strefach, gdzie izolacja pierwszego poziomu wodonośnego jest słaba, wody podziemne narażone są na zanieczyszczenie głównie związkami azotu, siarki oraz związkami organicznymi. Istnieje także ryzyko wzrostu stężeń chlorków oraz metali (głównie magnezu, sodu i potasu). Zagrożenia wywołane działalnością człowieka mają charakter obszarowy i są związane również z funkcjonowaniem osiedli wiejskich i miejskich, w których rozwój sieci wodociągowej nie był równoczesny z rozwojem kanalizacji, jak również z funkcjonowaniem zakładów przemysłowych, ferm oraz szlaków komunikacyjnych.

Wykonane badania i analizy w ramach IIaPGW pozwoliły opracować zestawy działań naprawczych, mających na celu złagodzenie skutków wpływu działalności człowieka na środowisko wodne.  IIaPGW łącznie dla obszaru dorzecza Wisły, regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły oraz obszaru dorzecza Dniestru wskazuje konieczność realizacji ok. 1,2 tys. działań naprawczych, na kwotę prawie 1,5 mld zł., w tym zdecydowana większość kosztów dotyczy działań dotyczących wód rzecznych – aż 99%. Zestawy działań zaproponowano dla 196 jednolitych części wód, co stanowi 50% wszystkich jednolitych części wód regionu wodnego Górnej-Wschodniej Wisły. Dla wód zbiornikowych zaplanowane działania nakierowane są na poprawę jakości wody dla wskaźników fizykochemicznych i chemicznych (substancje priorytetowe oraz inne substancje zanieczyszczające). Zgodnie z harmonogramem wszystkie zaplanowane działania naprawcze powinny zostać zrealizowane do 2027 roku.

 

aPGW grafik

Nie bądź obojętny! Zabierz głos w sprawie wody

W półrocznych konsultacjach społecznych projektów IIaPGW, trwających od 14 kwietnia do 14 października 2021 roku, ogłoszonych przez Ministra Infrastruktury i realizowanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, może wziąć udział każda zainteresowana osoba, firma lub organizacja. Oznacza to, że każdy ma możliwość zabrania głosu, a tym samym może mieć wpływ na to, w jaki sposób osiągany będzie, a następnie utrzymywany dobry stan wód. Po zakończeniu półrocznych konsultacji społecznych oraz procedury legislacyjnej, plany gospodarowania wodami zostaną przyjęte w formie rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej.

Informacje o tym, jak wziąć udział w konsultacjach społecznych projektów IIaPGW dla 9 obszarów dorzeczy w Polsce dostępne są na stronie: www.apgw.gov.pl/konsultacje.